Quiet Quitting – Làm việc vừa đủ ở Gen Z: Xu hướng hay thái độ tiêu cực?

Giữa văn hóa làm việc đề cao năng suất và sự tận tụy, Quiet Quitting (làm việc vừa đủ) đang trở thành chủ đề được quan tâm khi Gen Z dần đặt câu hỏi về ranh giới giữa trách nhiệm nghề nghiệp và cuộc sống cá nhân. Không đồng nghĩa với việc nghỉ việc hay buông bỏ nhiệm vụ, xu hướng này thường thể hiện qua việc người lao động hoàn thành đúng phần việc được giao mà không tiếp tục hy sinh thời gian riêng cho những kỳ vọng ngoài thỏa thuận. Từ góc nhìn về sự cân bằng trong cuộc sống, B.Lingerie cho rằng việc thấu hiểu nhu cầu bản thân cũng quan trọng như nỗ lực phát triển sự nghiệp, nhưng đâu là ranh giới giữa biết bảo vệ mình và dần đánh mất động lực?

Quiet Quitting Ở Gen Z Là Gì?

Quiet Quitting, hay làm việc vừa đủ, là cách người lao động giới hạn nỗ lực trong phạm vi trách nhiệm đã thỏa thuận, thay vì liên tục nhận thêm nhiệm vụ hoặc đặt công việc lên trên đời sống cá nhân. Dù tên gọi dễ khiến người ta liên tưởng đến sự từ bỏ, khái niệm này không nhất thiết đồng nghĩa với nghỉ việc hay thiếu trách nhiệm. Với nhiều người trẻ, đó đơn giản là mong muốn làm việc có giới hạn mà vẫn bảo đảm chất lượng và tiến độ.

Sự quan tâm đến Quiet Quitting cũng phản ánh những thay đổi trong cách Gen Z nhìn nhận sự nghiệp. Họ có thể coi trọng thu nhập, cơ hội phát triển, sức khỏe tinh thần và thời gian riêng thay vì xem việc làm thêm giờ thường xuyên là minh chứng duy nhất cho sự tận tâm. Tuy nhiên, làm việc vừa đủ không phải lúc nào cũng xuất phát từ cùng một nguyên nhân: đôi khi đó là ranh giới lành mạnh, nhưng cũng có thể là dấu hiệu của sự mất động lực hoặc thiếu gắn kết với tổ chức.

Vì Sao Gen Z Lựa Chọn Làm Việc Vừa Đủ?

Một nguyên nhân thường được nhắc đến là tình trạng căng thẳng kéo dài khi khối lượng công việc vượt quá nguồn lực và thời gian cá nhân. Theo mô hình Nhu cầu công việc – Nguồn lực (Job Demands–Resources), khi yêu cầu công việc cao nhưng sự hỗ trợ, quyền chủ động hoặc nguồn lực không đủ, người lao động có nguy cơ kiệt sức. Trong bối cảnh ấy, làm việc trong giới hạn có thể là cách mỗi người cố gắng bảo vệ sức khỏe và duy trì khả năng làm việc lâu dài.

Bên cạnh đó, Gen Z ngày càng chú ý đến sự công bằng giữa công sức bỏ ra và những gì nhận lại, bao gồm lương thưởng, sự ghi nhận và cơ hội thăng tiến. Khi nỗ lực bổ sung liên tục không đi kèm phản hồi tích cực hoặc quyền lợi tương xứng, động lực cống hiến có thể suy giảm. B.Lingerie nhìn nhận rằng cảm giác được tôn trọng và thấu hiểu là điều quan trọng trong nhiều khía cạnh cuộc sống, kể cả khi mỗi người tìm cách cân bằng trách nhiệm nghề nghiệp với nhu cầu riêng.

Ngoài yếu tố tổ chức, trải nghiệm cá nhân cũng ảnh hưởng đến thái độ làm việc. Sau thời gian dài chịu áp lực, một số người có thể chủ động thiết lập giới hạn để tránh kiệt sức; ngược lại, người thiếu định hướng nghề nghiệp hoặc không tìm thấy ý nghĩa trong nhiệm vụ cũng có thể chỉ làm ở mức tối thiểu. Vì thế, không nên vội gắn nhãn mọi biểu hiện làm việc vừa đủ là lười biếng, mà cần xem xét hoàn cảnh, hiệu quả công việc và nguyên nhân đằng sau hành vi ấy.

Ranh Giới Lành Mạnh Hay Thái Độ Tiêu Cực?

Ở khía cạnh tích cực, đặt giới hạn rõ ràng giúp người lao động bảo vệ thời gian nghỉ ngơi, duy trì các mối quan hệ và hạn chế việc công việc lấn át đời sống cá nhân. Điều này phù hợp với quan điểm về cân bằng công việc – cuộc sống, trong đó sức khỏe và khả năng phục hồi là những yếu tố cần được quan tâm. Khi vẫn hoàn thành nhiệm vụ đúng cam kết, làm việc vừa đủ không nhất thiết đồng nghĩa với thiếu chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, ranh giới lành mạnh khác với việc thờ ơ trước trách nhiệm hoặc cố tình chuyển gánh nặng sang đồng nghiệp. Nếu một người thường xuyên bỏ qua nhiệm vụ, không phối hợp với tập thể hoặc ngừng tiếp nhận feedback mang tính xây dựng, hiệu quả chung có thể bị ảnh hưởng. Khi ấy, vấn đề không nằm ở việc từ chối làm thêm ngoài thỏa thuận, mà ở chất lượng công việc và cách mỗi người thực hiện trách nhiệm của mình.

Để tìm được điểm cân bằng, người lao động cần làm rõ phạm vi nhiệm vụ, trao đổi thẳng thắn về khối lượng công việc và chủ động đề xuất hỗ trợ khi cần. B.Lingerie đề cao việc chăm sóc bản thân bằng những lựa chọn phù hợp, nhưng điều đó không có nghĩa là né tránh trách nhiệm hay ngừng phát triển. Một thái độ làm việc bền vững cần dung hòa cả hai phía: biết nói không với những kỳ vọng thiếu hợp lý, đồng thời sẵn sàng học hỏi và đóng góp trong phạm vi cam kết.

Làm Việc Có Giới Hạn, Sống Có Cân Bằng 

Quiet Quitting không hoàn toàn là xu hướng tích cực hay biểu hiện của thái độ tiêu cực, bởi ý nghĩa của nó phụ thuộc vào động cơ, hoàn cảnh và cách mỗi người thực hiện trách nhiệm. Làm việc có giới hạn có thể giúp Gen Z bảo vệ sức khỏe và duy trì cuộc sống cân bằng, miễn là chất lượng công việc cùng cam kết với tập thể vẫn được bảo đảm. Từ góc nhìn chăm sóc bản thân, B.Lingerie khuyến khích mỗi người lắng nghe nhu cầu của mình, nhưng cũng cần nhìn nhận thẳng thắn những điều bản thân có thể cải thiện. Sau cùng, mục tiêu không phải làm ít nhất có thể, mà là làm việc có mục đích, có trách nhiệm và không đánh đổi toàn bộ cuộc sống để chứng minh giá trị của mình.