Toxic Positivity – Khi Tích Cực Trở Thành Áp Lực

Tích cực vốn là điều tốt đẹp, nhưng điều gì sẽ xảy ra khi con người bị buộc phải lạc quan mọi lúc, ngay cả trong những giai đoạn tổn thương và mệt mỏi nhất? Toxic Positivity là khái niệm dùng để chỉ việc phủ nhận hoặc xem nhẹ những cảm xúc tiêu cực bằng các thông điệp tích cực quá mức. Trong bài viết này, B.Lingerie muốn cùng bạn tìm hiểu vì sao sự lạc quan đôi khi cũng có thể trở thành áp lực và cách để đối diện với cảm xúc theo một cách lành mạnh hơn.

Toxic Positivity Là Gì?

Toxic Positivity được hiểu là việc đề cao sự tích cực đến mức phủ nhận, xem nhẹ hoặc cố gắng loại bỏ những cảm xúc tiêu cực vốn rất tự nhiên của con người. Đó là khi một người đang buồn được yêu cầu phải vui lên ngay, người đang thất vọng bị khuyên rằng chỉ cần nghĩ tích cực hơn, hoặc những tổn thương thật sự bị che phủ bởi các câu động viên quen thuộc. Toxic Positivity thường xuất hiện với ý định tốt, nhưng lại vô tình tạo cảm giác rằng chỉ những cảm xúc tích cực mới được chấp nhận và thể hiện.

Thoạt nhìn, những lời khuyên như “mọi chuyện rồi sẽ ổn thôi” hay “hãy nhìn vào mặt tích cực” có vẻ rất vô hại. Tuy nhiên, khi những thông điệp này lặp lại quá nhiều, chúng có thể khiến một người cảm thấy cảm xúc của mình không được lắng nghe hoặc không đủ giá trị để tồn tại. Trong tâm lý học, việc kìm nén cảm xúc tiêu cực kéo dài có thể làm tăng căng thẳng nội tâm và khiến con người khó xử lý những trải nghiệm khó khăn một cách lành mạnh. Toxic Positivity vì thế không nằm ở sự tích cực, mà nằm ở việc từ chối sự tồn tại của những cảm xúc khác ngoài sự tích cực.

Toxic Positivity xuất hiện ngày càng nhiều trong thời đại mạng xã hội, nơi con người thường nhìn thấy những hình ảnh vui vẻ, lạc quan và thành công nhiều hơn thực tế. Điều đó vô tình tạo ra cảm giác rằng ai cũng đang ổn, ai cũng đang hạnh phúc và bản thân mình cũng phải như vậy. B.Lingerie nhận thấy rằng, cảm xúc tiêu cực không phải điều cần loại bỏ, bởi chúng cũng là một phần rất tự nhiên trong hành trình trưởng thành và trải nghiệm cuộc sống của mỗi người.

Khi Sự Tích Cực Trở Thành Một Loại Áp Lực 

Tích cực vốn là một điều tốt đẹp và cần thiết trong cuộc sống. Tuy nhiên, khi sự tích cực trở thành một tiêu chuẩn bắt buộc, nhiều người bắt đầu cảm thấy áp lực phải che giấu cảm xúc thật của mình. Họ tự nhủ rằng mình không được phép buồn quá lâu, không nên thất vọng hay phải luôn mạnh mẽ trong mọi hoàn cảnh. Đây cũng là lúc Toxic Positivity xuất hiện. Thay vì đối diện và thấu hiểu cảm xúc, con người cố gắng đẩy chúng ra xa vì cho rằng những cảm xúc tiêu cực là điều không nên tồn tại. Toxic Positivity khiến việc thể hiện sự tổn thương trở thành điều khó khăn, dù đó vốn là phản ứng rất tự nhiên của mỗi người.

Vấn đề là những cảm xúc bị kìm nén không tự biến mất. Chúng thường tích tụ theo thời gian và xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như căng thẳng kéo dài, kiệt sức về tinh thần hoặc cảm giác cô đơn dù vẫn ở giữa rất nhiều người. Khi một người luôn phải tỏ ra ổn, họ có thể dần mất kết nối với cảm xúc thật của chính mình. Toxic Positivity vì thế không giúp con người mạnh mẽ hơn, mà đôi khi chỉ khiến họ mệt mỏi hơn trong việc duy trì hình ảnh tích cực trước người khác. B.Lingerie cho rằng, sự cân bằng cảm xúc không nằm ở việc luôn vui vẻ, mà ở khả năng chấp nhận cả những ngày mình không ổn một cách chân thành.

Chấp Nhận Cảm Xúc Không Có Nghĩa Là Tiêu Cực 

Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc sống tiêu cực và việc cho phép bản thân cảm nhận những cảm xúc tiêu cực. Buồn, thất vọng, lo lắng hay tổn thương đều là những phản ứng tâm lý hoàn toàn bình thường trước các trải nghiệm trong cuộc sống. Một người có thể buồn nhưng vẫn tiếp tục cố gắng, thất vọng nhưng vẫn không từ bỏ mục tiêu của mình. Điều đáng lo ngại không phải là những cảm xúc ấy xuất hiện, mà là việc Toxic Positivity khiến con người tin rằng họ phải loại bỏ chúng càng nhanh càng tốt để trở nên mạnh mẽ hơn.

Trên thực tế, nhiều nghiên cứu tâm lý cho thấy việc thừa nhận và gọi tên cảm xúc giúp con người xử lý căng thẳng hiệu quả hơn so với việc cố gắng kìm nén chúng. Khi một người cho phép bản thân cảm nhận nỗi buồn hoặc sự thất vọng, họ đang tạo cơ hội để hiểu rõ điều gì đang xảy ra bên trong mình. Toxic Positivity thường khiến cảm xúc bị đẩy xuống thay vì được giải quyết, và điều đó có thể làm tăng áp lực tinh thần về lâu dài. Toxic Positivity không xuất phát từ sự xấu xa, nhưng nó vô tình khiến nhiều người cảm thấy có lỗi chỉ vì mình không đủ vui vẻ trong những giai đoạn khó khăn.

Khi ngừng ép bản thân phải luôn lạc quan và hoàn hảo, con người thường cảm thấy nhẹ nhõm hơn rất nhiều. Việc chấp nhận cảm xúc không khiến bạn trở nên yếu đuối, mà ngược lại, đó là dấu hiệu của sự thấu hiểu và trưởng thành về mặt cảm xúc. Toxic Positivity mất đi sức ảnh hưởng khi chúng ta hiểu rằng mọi cảm xúc đều có lý do để tồn tại. B.Lingerie tin rằng, sự chữa lành thật sự không bắt đầu từ việc phủ nhận nỗi buồn, mà từ việc dám đối diện với nó bằng sự dịu dàng dành cho chính mình.

Bạn Không Cần Phải Luôn Ổn Mới Là Một Người Tích Cực 

Toxic Positivity nhắc chúng ta rằng không phải lúc nào sự tích cực cũng là câu trả lời cho mọi cảm xúc trong cuộc sống. Con người không cần phải luôn vui vẻ, mạnh mẽ hay lạc quan để được xem là đang sống tốt. B.Lingerie mong rằng mỗi người sẽ học cách lắng nghe cảm xúc của mình một cách chân thành hơn, cho phép bản thân được buồn khi cần, được nghỉ ngơi khi mệt và được chữa lành theo nhịp độ riêng. Bởi sự cân bằng cảm xúc không đến từ việc phủ nhận những điều tiêu cực, mà từ việc chấp nhận chúng như một phần tự nhiên của hành trình trưởng thành.